Home  > 
Leven met vasculitis  >  Effecten Medicijngebruik  >  Osteoporose

Osteoporose

Langdurig gebruik van prednisolon kan osteoporose veroorzaken. Het gevolg is dat er gemakkelijk fracturen ontstaan, met name in de wervels, heupen en ribben. Dit kan gebeuren bij alle mannen en vrouwen van alle leeftijden. Bij patiënten die 7,5 mg prednisolon of meer gebruiken gedurende minimaal drie maanden, hebben een verhoogd risico.

Osteoporose betekent: poreus bot. Er verdwijnt kalk uit het bot en het botweefsel zelf gaat ook achteruit. Er ontstaan holtes, waardoor het bot zwakker wordt en er eerder breuken optreden. De wervels kunnen breken en inzakken, wat laag in de rug pijn kan veroorzaken. De patiënt wordt krommer en kleiner. Als door een val een heup breekt, betekent dat meestal dat de heupkop van het dijbeen breekt. Ook breuken van de pols en knie komen vaker voor.

Niet alleen brengt osteoporose veel pijn en ongemak met zich mee, maar de patiënt kan ook vroegtijdig overlijden.

Bij vasculitispatiënten is er om twee redenen sprake van een verhoogd risico op botontkalking. De hoge dosis prednisolon kan tot botontkalking leiden. Bovendien hebben veel vasculitispatiënten nierproblemen. Een slechte nierwerking ontregelt de hormoonhuishouding van het lichaam, in het bijzonder de hormoonhuishouding die het fosfaatgehalte in het bloed bewaakt. Dit geeft een extra risico op osteoporose.

Hoewel osteoporose vaak als een vrouwenziekte wordt gezien, kunnen ook mannen deze aandoening krijgen. Dat is zeker het geval wanneer ze prednisolon gebruiken.

Osteoporose kan op een gewone röntgenfoto gezien worden. Het skelet is minder kalkhoudend of de wervels zijn ingezakt. Een preciezere methode is de DEXA-meting, die pijnloos en veilig is.

Risicofactoren 

Geslacht, leeftijd, lichaamsbouw, ras en genetische achtergrond zijn risicofactoren die men niet kan beïnvloeden. Daarentegen zijn er ook een aantal risicofactoren die wel te beïnvloeden zijn. Roken, excessief alcoholgebruik en een weinig actieve levensstijl geven een verhoogde kans op osteoporose. Ook eetgewoonten zijn belangrijk. Wie in zijn dieet weinig calcium en weinig vitamine D heeft, loopt een verhoogd risico op botontkalking.

Preventie en behandeling 

Een gezonde leefstijl is dus een eerste vereiste bij het voorkomen van osteoporose. Daarnaast zijn er nog een aantal preventieve maatregelen mogelijk om het risico op osteoporose te verminderen of te voorkomen dat reeds bestaande osteoporose voortschrijdt. Als u prednisolon voorgeschreven krijgt is het goed om hierover met uw specialist te overleggen.

Goede voeding

Om bot te kunnen aanmaken is het element calcium (kalk) nodig. Calcium zit vooral in melkproducten, groene groenten en vis. Er is extra kalkhoudende melk te koop. En u kunt natuurlijk kalktabletten slikken. Om het calcium uit de voeding op te kunnen nemen in het lichaam is vitamine D erg belangrijk. Het lichaam maakt zelf vitamine D aan in de huid onder invloed van zonlicht. Bij oudere mensen vermindert dat. Daarom is het verstandig om extra vitamine D te slikken. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid ligt tussen de 400-800 IU (internationale units).

Lichaamsbeweging 

Voor de opbouw van bot is lichaamsbeweging nodig en een gezonde belasting van het bot: Bijvoorbeeld wandelen, joggen, traplopen en sport. Overmatige belasting moet wel vermeden worden. Is er al sprake van een begin van osteoporose, zorg dan voor goede schoenen met platte stroeve zolen om vallen te voorkomen.

Medicijnen

Osteoporose kan tot op zekere hoogte ook met medicijnen worden behandeld. De belangrijkste zijn hormonen en bifosfonaten. Hormonen spelen vooral een rol bij vrouwen. Het vrouwelijke hormoon oestrogeen houdt het bot sterk. Omdat bij vrouwen in de overgang de productie van oestrogeen vermindert, neemt het risico op osteoporose toe. Daarom wordt nogal eens extra oestrogeen voorgeschreven in de vorm van pleisters of pillen.

Bifosfonaten verminderen het verlies van bot en ze verhogen de botdichtheid. Daardoor wordt het risico op botbreuken aanzienlijk verminderd. Bekende bifosfonaten zijn Alendronate (Fosamax), Didronel (Didrokit) en Actonel.

Veel van deze medicijnen moeten worden ingenomen op een nuchtere maag met een heel glas water. Er wordt dan aangeraden om het eerste uur na de inname niet te gaan liggen. Hiermee wordt voorkomen dat het medicijn het slijmvlies in de slokdarm kan aantasten. Lees daarom vooral de bijsluiters van deze medicijnen altijd goed.

Patiënten met osteoporose, vooral diegenen die met glucocorticoïden (prednisolon) behandeld worden, moeten de dagelijkse hoeveelheid calcium (800 - 1000 mg) en vitamine D krijgen die door de Voedingsraad wordt aanbevolen.

 

Bron: De oorspronkelijke tekst van dit artikel is geschreven voor de documentatiemap van de Vasculitis Stichting en tot stand gekomen in samenwerking met de Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg en de Deutsche Nierenstiftung.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 27 maart 2013

NIEUWS

Twee nieuwe brochures

2018-12-20

In de sectie Publicaties van deze site (onder het kopje Brochures) staan twee nieuwe brochures. Het rapport Impact en Bereik en een brochure over onze eigen organisatie. 

Lees meer

Succesvol Ondernemen met GPA

2018-11-25

Dat onze oud-voorzitter en huidig bestuurslid jan Veenendaal een sociaalvoelend mens is blijkt niet alleen uit zijn werk als vrijwilliger voor onze stichting maar ook uit de bijzondere manier waarop hij zijn bedrijf Lightweight Containers heeft ingericht. Op 19 november werd het verkozen tot het Vitaalste Bedrijf van Nederland. 

Lees meer

Open Source Publicatie Wordt Verplicht

2018-09-20

Vanaf 1 januari 2020 moeten alle wetenschappelijke publicaties, die mede met overheidsgeld tot stand zijn gekomen, voor iedereen gratis toegankelijk zijn. 

Lees meer

Belangrijk Onderzoek naar Afweersysteem

2018-07-26

De Samenwerkende Gezondheidsfondsen (SGF) hebben 15 miljoen euro uitgetrokken voor onderzoek naar het afweersysteem.
Het doel is om uiteenlopende ziektes waarbij het afweersysteem ontregeld is, zoals bij vasculitis, kanker, reuma en MS, beter te begrijpen en te bestrijden. 

Lees meer

NIEUW: Amsterdam UMC

2018-06-15

De twee Amsterdamse academische ziekenhuizen (AMC en VUmc) gaan samenwerken onder één naam en een nieuw logo: Amsterdam UMC

Lees meer

Nieuw Behçet Onderzoek

2018-06-12

Nieuw Nederlands wetenschappelijk Behçet-onderzoek klaar om van start te gaan.

Lees meer

Vraag het de patiënt !

2017-12-21

De Patientenfederatie Nederland heeft de vaste kamercommissie voor VWS een brief gestuurd die ervoor pleit om vooral ook de patiënt te betrekken bij het bepalen van kwaliteit in de zorg.

Lees meer

Uw contributie declareren?

2017-06-21

Of dat kan hangt af van welke polis u heeft bij welke verzekeraar. Als u alleen een basisverzekering heeft zal het niet lukken. Maar als u een aanvullende polis heeft zou het zo maar eens kunnen...

Lees meer

Kenniskaart Vasculitis voor Noordwest Ziekenhuisgroep Alkmaar On Line

2017-04-24

Na die van het Meander MC in Amersfoort en het Erasmus MC in Rotterdam, staat nu ook de kenniskaart voor de Noordwest Ziekenhuisgroep Alkmaar online.

Lees meer

Maligniteiten

2016-12-08

Belangrijke publicatie van twee van onze redactieleden: Emma van Daalen en Chinar Rahmattulla.

Lees meer

Advies aan de Tweede Kamer

2016-11-04

Dianda Veldman, directeur Patiëntenfederatie Nederland‘: ‘Financier patiëntenorganisaties uit premiegeld en niet langer uit algemene middelen’.

Lees meer

Digitale inzage dossier

2016-10-27

Minister Schippers trekt de komende 3 jaar 105 miljoen euro uit zodat patiënten zelf eenvoudig en digitaal toegang krijgen tot hun gegevens bij het ziekenhuis.

Lees meer

Eigen verantwoordelijkheid

2016-08-15

Het gerechtshof in Den Haag bepaalde deze maand dat een patiënt altijd zelf moet controleren of zijn zorgverzekeraar een behandeling vergoedt.

Lees meer

Lareb Bijwerkingen App

2016-02-03

Lareb heeft de Bijwerking App gelanceerd. Naast het melden van bijwerkingen kunt u nieuws over bijwerkingen ontvangen.

Lees meer

Maagzuurremmers

2016-01-25

Het NRC, Medisch Contact en de website Niernieuws kwamen in januari alle drie met het bericht dat 'populaire maagzuurremmers de kans op chronische nierziekte vergroten'. Maar klopt dat bericht wel?

Lees meer

UWV Perspectief

2016-01-06

UWVPerspectief is een platform voor mensen met een uitkering vanwege arbeidsongeschiktheid. Chronisch zieken vinden er veel informatie over ziek zijn en werken.

Lees meer

WORD LID !

Ooit gedacht aan een 2nd opinion?

Bekijk uitslag