Vasculitis is de verzamelnaam voor een aantal ziektebeelden waarbij de binnenwand van de bloedvaten ontstoken raakt.

Vasculitiden (meervoud van vasculitis) kunnen voorkomen als een zelfstandig ziekte waarvan de oorzaak onbekend is of als een neveneffect van een andere ziekte. In het eerste geval spreken we van een primaire vasculitis in het laatste geval van een secundaire vasculitis.

Soms treedt een vasculitis heel specifiek alleen in een bepaald deel van het lichaam op. Vaak echter vertoont het zich in een vorm die door het hele lichaam kan optreden. We spreken dan van een systemische vasculitis.

Sommige vormen van vasculitis kenmerken zich door de aanwezigheid van een bepaald soort antilichamen in het bloed, de zogeheten ANCA (Anti Neutrofiele Cytoplasma Antilichamen).  We hebben het dan over een ANCA-geassocieerde vasculitis.  ANCA's spelen een belangrijke rol bij het vaststellen of iemand vasculitis heeft en zo ja welk type.

De Wegener Stichting houdt zich vooral bezig met de verschillende vormen van Primaire Systemische Vasculitis. Veruit de grootste groep daarbinnen wordt gevormd door de ANCA-geassocieerde vasculitiden. Deze treden voornamelijk op in de kleine bloedvaten en het gaat hierbij om de ziekte van Wegener, het Churg-Strauss syndroom en Microscopische PolyAngiïtis. Van deze drie is de ziekte van Wegener - hoewel zeldzaam - de meest voorkomende.

Er zijn veel soorten vasculitis en het is lastig ze behoorlijk te groeperen. De meest gehanteerde indeling tot nu toe is die waarbij de verschillende vormen worden gegroepeerd naar de grootte van de bloedvaten die aangetast worden. Deze zogenaamde Chapel Hill indeling ziet er als volgt uit:

Ontsteking van de grote bloedvaten:

• Reuscelarteritis
• Takayasu arteritis

Vasculitiden van de middelgrote bloedvaten:

• Polyarteritis Nodosa (PAN) 
• Ziekte van Kawasaki

Vasculitiden van de kleinere bloedvaten:

• ANCA-geassocieerde vasculitiden:
  • Ziekte van Wegener (WG)
  • Churg-Strauss syndroom (CSS)
  • Microscopische PolyAngiitis (MPA)
    
    
• niet-ANCA-geassocieerde vasculitiden:
  • Henoch-Schönlein purpura 
  • Essentiële Cryoglobulinemische Vasculitis (ECV)
  • Cutane Leucocytoclastische Angiitis (CLA)