Het hart 

Systeemvasculitis is op zich al een ernstige aandoening van de bloedvaten. Daarnaast komen bij deze patiënten soms ook nog ernstige cardiovasculaire problemen voor, zoals hartproblemen of herseninfarcten. Wanneer de specialist een dergelijk specifiek cardiovasculair probleem mocht vaststellen, dan raden wij u aan om behalve met onze vereniging ook contact te onderhouden met de Hartstichting.

Bij de ziekte van Wegener gebeurt het maar weinig dat het hart wordt aangetast maar bij het Churg Strauss Sysndroom (CSS) en de ziekte van Kawasiki is dat wel een serieus risico terwijl ook bij Polychondritis Recidivans het hart nogal eens wordt aangetast.

Bij CSS en Kawasaki treden als de ziekte niet snel onderkend is vaak middelzware tot zware ontstekingen op aan de hartspier of de hartkransvaten. Deze laatste kunnen, ook bij erg jonge patienten, leiden tot een verdichting van een hartkransvat en doordoor tot een hartinfarct. Ook kunnen gevaarlijke hartritmestoornissen optreden.

Trombose
Uit onderzoek blijkt dat patiënten met ANCA-geassocieerde systeemvasculitis een verhoogd risico hebben op trombose (tussen de 15-20%). Trombose is een aandoening waarbij er bloedstolsels worden gevormd in bloedvaten die daardoor geblokkeerd kunnen raken. Zo'n bloedvatblokkade heet een embolie. Het weefsel en de organen die achter zo'n bloedvat liggen, worden dan niet meer van bloed en zuurstof voorzien. Daardoor gaan ze slechter functioneren of sterven af. Trombose kan bijvoorbeeld ontstaan doordat de aderen door de systeemvasculitis niet glad meer zijn, maar rafelig of onregelmatig. Trombose kan optreden in de aderen (venen) en in de slagaderen.

Veneuze trombose
Veneuze trombose kan leiden tot bijvoorbeeld een trombosebeen, maar ook tot nog gevaarlijkere longembolie. De kans op trombose kan worden verminderd door een patiënt die in bed ligt zo snel mogelijk weer actief te krijgen. Een fysiotherapeut kan zo'n patiënt al in bed de beenspieren laten oefenen. Als het risico op een veneuze trombose groot is, wordt in eerste instantie behandeld met heparine. Dat wordt 1 à 2 keer per dag met injecties onder de huid toegediend. Heparine is een antistolmiddel. Het gaat het stollen/klonteren van het bloed tegen. Nadat in de eerste fase is gestart met heparine, volgt een behandeling met tabletten (orale antistolling) met acenocoumarol (Sintrom-mitis) en fenprocoumon (Marcou-mar). De controle of de antistolling goed verloopt vindt plaats door de trombosediensten, maar ook zelfcontrole onder begeleiding van een trombosedienst hoort tot de mogelijkheden.

Atherosclerose (aderverkalking)
Systeemvasculitis kan een versnelde atherosclerose (aderverkalking) tot gevolg hebben wat weer kan leiden tot grotere risico's op TIA's (transient ischaemic accident ofwel voorbijgaande beroerte) en in mindere mate tot herseninfarcten of hartinfarcten (slagaderlijke tromboses). Ook roken, een hoge bloeddruk, suikerziekte of een hoog cholesterolgehalte kunnen leiden tot aderverkalking. Voor vasculitispatiënten is het daarom extra belangrijk om zo gezond mogelijk te leven.  Het risico op TIA's, herseninfarcten en hartinfarcten kan verminderd worden door het innemen van acetylsalicylzuur (Aspirine) en carbosalaatcalcium (Ascal). Dat remt de aanmaak van bloedplaatjes af.  Een ander medicijn om de bloedplaatjes af te remmen is het dure clopidogrel. Dit kan een alternatief zijn voor mensen die overgevoelig zijn voor de andere middelen.

Tenslotte zijn een gezonde levensstijl (gezond eten, lichaamsbeweging) en niet roken belangrijk om de kans op aderverkalking te verminderen. Het is verstandig niet meer dan 2-3 glazen alcohol per dag te drinken (maar een beetje alcohol lijkt de aderen wel weer goed te doen).